zaterdag 14 februari 2015

De God Van Nederland

14 juni 2014

Soms gaan dagen vanzelf. Als een rit in de comfortabele stoel van een hoge snelheidstrein. Prettig boek, aangepast muziekje. Een traag voorbijglijdend landschap als misleidend hectisch metrum van alweer een dag. Moeiteloos. Vandaag is het anders. Mijn lijf pruttelt tegen. Alles hapert. Het botst en klettert en op de achtergrond een schetterende dissonante kakofonie die ronddoolt in mijn kop. Ik pas niet in dit etmaal. Geen drama. Ook dwarse dagen passeren. Uitzitten. Dan gaan de rolluiken naar beneden en verdwijn ik in het zuinig staren naar wat letters in het schaarse licht van een fletse schemerlamp. Voor mijn omgeving is het lastiger. Ze gaan op zoek naar het waarom van die naar binnen geplooide blik. Ze zoeken kieren in de dichtgetrokken lamellen, trachten te ontwarren wat er binnenin zichzelf heeft opgeknoopt. Tevergeefs. Een neergelaten rolluik opent enkel langs de binnenkant, Alsof "waarom" niet altijd de verkeerde vraag is en hoogstens kan dienen als doorzichtig ontwijkend antwoord.

Slechte start voor een avond die met gemengde gevoelens in de agenda was geschreven. Ergens in de vroege lente verschijnt Thé Lau terug in de media. De keelkanker was weliswaar overwonnen maar de uitzaaiingen in zijn longen zijn van terminale aard. Een habbekrats aan maanden, dat is de prognose.  Met dat kruis op zijn schoft kwam hij de consultatie buiten. Wat voel je dan als je door de rondjes draaiende deur van het universitair ziekenhuis naar buiten wordt gedrukt. Niet langer bruikbaar. Houdbaarheid overschreden. Wat doet de eerste lentezon dan op je bol? Hoe blijf je rechtop met dat verdict in je rugzak? Ik kijk ontdaan naar fragmenten van interviews en begrijp niet hoe hij daar zo sereen kan zitten en nog zoveel rationele zinnigheid te delen heeft. Onwillekeurig stel ik me de vraag hoe diep de camera in zijn binnenkant gedrongen is. Of is het de buitenkant van een 'groot' mens die naar buiten bulkt? Afscheidsconcerten van The Scene worden aangekondigd. Zij wil er heen. Ik eerst helemaal niet. Ik denk aan exhibitionisme, aan ramptoerisme en vooral aan de confrontatie met de meestal weggemoffelde gore willekeur. Wie wil er nu vrijwillig in die spiegel gaan staan gluren?

Aan de ingang van de zaal zijn mijn rolluiken nog steeds hermetisch dicht. Zij naast mij, ongelukkig met mijn naar binnengekeerde aandacht. Een paar duizend taterende mannen en vrouwen van alle leeftijden en toonaarden willen samen met ons de zaal in en worden als vee, exemplaar per exemplaar, door een éénpersoonsgat in een dranghek geleid. Georchestreerde trechter om het binnenin netjes te houden. Alleen, binnen is het zo mogelijk nog gekker. Er moet geconsumeerd: gedronken, gewreten en in op geslacht gescheiden rijtjes en voor 40 eurocent, gelost. Overal mensen die altijd ergens anders heen willen of onverwachts blijven staan. Ik loop er aanhoudend tegenaan, geef het op me te verontschuldigen. Verder een muur van misselijkmakende geuren: hamburgers vermengd met warme wafels. In mijn kop scandeert een stemmetje: "vlucht", maar ik blijf. Gelukkig.

Het voorprogramma - neeka lees ik achteraf - doet weinig met de langzaam vollopende zaal. Veel verder dan de eerste rijen raken ze niet. Maar zodra The Scene verschijnt verschuift de aandacht van de taterende duizendtallen naar het podium. Het valt me altijd weer op hoe de hoofdact de zaal in geen tijd naar zich kan zuigen. Is dat présence, de hooggespannen verwachting van het publiek die eindelijk wordt ingelost, of de volumeknop die een paar streepjes hoger wordt geschoven?

"De dood is op jacht naar mij", zo begint het. "Slaap" heet het nummer en het staat op "Platina Blues". Zijn laatste productie die hij aankondigde als zijn ultieme meesterwerk. Het hallucinerend relaas van een nacht in het ziekenhuis aan een morfine infuus. Een medisch verantwoorde trip, zwalpend tussen droom en dood. Wat de dag niet kon, doet het nummer wel. "There is a crack in everything" en The Scene wringt zich ertussen. Is het zijn stem? Toonvast maar altijd haperende articulatie. De lyriek van Thé Lau ervaren is werken. Gelaagd en nooit triviaal. Uitgepuurd. Alsof hij pas tevreden is met het laatste woord geschrapt, tot er enkel nog geprojecteerd gevoel resteert. Misschien komt het door het helse langzaam naar de achtergrond verdwijnend ritme van "Slaap"? Het druppelend infuus, ultrasone louterende trillingen. De avond is dan toch begonnen. Zwalpende gevoelens. Verwarring tussen rock en roll, weemoed, onbegrip en ontroering. Soms fluister ik zachtjes mee, soms met een krop in mijn keel, terwijl de zaal brult: "open open moet het zijn", "hoe geen vrouw ooit krijgt wat ze verdient" of zich later geen houding weet te geven bij "als je me begraven moet, begraaf me dan maar hier". Ik kijk rond. Een golvende mensenmassa. Daarjuist nog hamburgervretende tetterende ergernis, nu een collectieve uitbarsting van energie. Ik denk aan de man vooraan. Wat hij voelt en hoe het voor de andere muzikanten moet zijn. Ik denk aan hoe ik las dat hij vindt dat een mens iets creatiefs moet doen met de dood. Ik denk aan hoe hij in een interview beweerde dat hij op de afscheidsconcerten niet als patient maar als artiest zou staan. Kan dat dan: bewust vergeten lukt geen mens. Artiest is hij overduidelijk wel. Een ultieme versie zelfs, met zijn terminale ziel in de spot. Bloter kan niet meer.

De finale is beklijvend. Minutenlang scandeert de zaal "iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen". Thé Lau staat wat naar achter, gitaar om zijn hals, handen roerloos naast zijn lichaam, schouders naar voor. Op een ogenschijnlijk willekeurig moment stapt hij aarzelend naar voor, heft zijn rechterhand, raakt de snaar één enkele keer terwijl de zaal van het ene ogenblik op het andere volledig stil valt. Dan, Thé Lau, woord per woord, fluisterend:
Rood zwart, wit geel, jong oud, man of vrouw
in het donker kan ik jou niet zien
maar deze is van ons aan jou
Dan pikt de zaal terug in : "ik-hef-het-glas-op-jouw-gezondheid-want-jij-staat-niet-alleen". Zou het?











Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Opmerking: Alleen leden van deze blog kunnen een reactie posten.